Ενώ η νεοελληνική τέχνη μετά την Επανάσταση του 1821 έχει να επιδείξει μια πληθώρα έργων με θέματα του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα, οι καλλιτέχνες της Κέρκυρας φαίνεται να συγκινούνται ελάχιστα από τη συγκεκριμένη ιστορική περίοδο. Έτσι τέτοια θέματα εμφανίζονται σποραδικά κατά τη διάρκεια του 19ου αιώνα και σε καμία περίπτωση δεν αποδεικνύουν μια συστηματική ενασχόληση με την θεματογραφική αυτή κατηγορία. Ελάχιστοι καλλιτέχνες ασχολούνται με αυτήν, γεγονός που πιθανότατα σχετίζεται και με τις διαφορετικές πολιτικές συνθήκες που επικρατούν στην Κέρκυρα.

Ο Σπυρίδων Προσαλέντης ζωγραφίζει ένα από τα πρώτα έργα της θεματογραφικής αυτής περιοχής, τον «Πολεμιστή του ‘21» μένοντας στο πλαίσιο της ακαδημαϊκής ζωγραφικής και δίνοντας έμφαση στα εξωτερικά περιγραφικά στοιχεία, τις τονισμένες κινήσεις και τα κάπως βαριά χρώματα. Με τον τρόπο αυτό οδηγεί σε μια εξιδανίκευση της μορφής και στην ανάδειξη των ηρωικών χαρακτηριστικών της παράστασης, εκφράζοντας ταυτόχρονα και το ρομαντικό περιεχόμενο της σκηνής. Τις ιδεαλιστικές διατυπώσεις φαίνεται να ακολουθεί και ο Γεώργιος Μηνιάτης στο έργο του «Σουλιώτισσες».

Με την αυστηρή σύνθεση, τον τονισμό των τυπικών και όχι των ειδικών χαρακτηριστικών των μορφών, το υποβλητικό χρώμα μεταφέρει το κέντρο βάρους από το ειδικό στο γενικό και αποτυπώνει τον αγώνα για την ελευθερία. Σημαντικότερο έργο της Πινακοθήκης με ιστορικό θέμα είναι η «Δολοφονία του Καποδίστρια», του Χαράλαμπου Παχή. Σ’ αυτό ο δημιουργός χρησιμοποιεί μια σειρά νέων στοιχείων για την κερκυραϊκή ζωγραφική. Στο έργο συνυπάρχουν με θαυμάσιο τρόπο ακρίβεια του σχεδίου και λαϊκότροπα στοιχεία, ενώ το χρώμα υποβάλλει και αυτό το τραγικό περιεχόμενο της παράστασης. Πρόκειται για μια πολυπρόσωπη παράσταση στην οποία έντονες χειρονομίες και ρεαλιστικά θέματα, αρχιτεκτονικά σύνολα και πιεστικός χώρος συνεργάζονται για να αποδώσουν το θέμα, για να καταγράψουν την ατμόσφαιρα του θανάτου, για να δώσουν μορφή στη συγκίνηση, για να τονίσουν την οργή για την πράξη.